تبلیغات
ذکر کاشف الکرب  ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ
زیارت عاشورا
پیامبر رحمت
بهترین و زیباترین کدهای جاوا اسکریپت به همراه آزمایش آن کد

پیامبر رحمت
قالب وبلاگ

از جنگ بدر بیاموزیم

علی علیه السلام نه تنها به عنوان یك افسر نظامی در صحنه نبرد با تمام وجود از اسلام دفاع می‌كرد، بلكه پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله او را به عنوان پرچمدار لشكر اسلام انتخاب كرده بود.

روز جمعه هفدهم ماه مبارك رمضان سال دوم هجرت (1) نقطه عطفی در تاریخ اسلام به شمار می‌رود. در این روز یكی از مهم‌ترین جنگهای سرنوشت ساز در تاریخ اسلام به وقوع پیوست و دستاوردهای مهمی را برای دولت نوپای پیامبر صلی الله علیه و آله به همراه داشت. مشاهده امدادهای غیبی، ذلت سران كفر، نتیجه توكل بر خداوند متعال، دفاع از كیان اسلام در پرتو ایمان، جلوه حقیقی پایداری در راه اندیشه، آشكار شدن برخی از فضائل و مناقب پیامبر صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام، تبلور وحدت و همدلی در میان مسلمانان، و به نمایش درآمدن شكوه و عظمت اسلام، بخشی از آثار مفید این مبارزه بین حق و باطل می‌باشد.

در آن روز تاریخی نیروی ایمان، آن چنان در سیمای رزمندگان مسلمان موج می‌زد كه حتی افراد دشمن را تحت تاثیر قرار داده بود. ابن هشام در سیره خود می‌نویسد: «نیروهای مشركین مكه بعد از اینكه در نقطه «عدوة القصوی» در صحرای بدر مستقر شدند، به یكی از زبده‌ترین نیروهای اطلاعاتی خود، به نام عمیربن وهب جمحی ماموریت دادند تا اطلاعات دقیقی از لشكر اسلام به دست آورد. او با اسب چابك خود در اطراف اردوگاه مسلمانان به گشت زنی پرداخت و بعد از بررسی اوضاع به فرماندهان خود چنین گزارش داد: آنان در حدود سیصد نفر هستند و در چهره‌ها و حركاتشان ایمان و اراده و استقامت متبلور است. آنان جز شمشیرهایشان پناهگاهی ندارند. با شترانشان مرگ را برای شما به ارمغان آورده اند و تا زمانی كه هر یك از آنان یك نفر از شما را به قتل نرساند، كشته نخواهد شد و اگر از شما به اندازه آنان كشته شود، زندگی برای شما چه ارزشی خواهد داشت. با این ضعیت بیاندیشید و تصمیم بگیرید.» (2)

جنگ بدر در آیینه قرآن

آنچه از آیات قرآن در مورد حادثه مهم بدر بر می‌آید، نكات قابل توجه و آموزنده‌ای است كه در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌كنیم:

الف. تحقق وعده‌های الهی
مسلمانان پس از خروج از مدینه دوست داشتند كه كاروان تجاری قریش را كه به سرپرستی ابوسفیان از شام عازم مكه بود، تصرف كنند و به همراه كالاهای غنیمتی به مدینه برگردند و هیچ گونه علاقه به جنگ و خونریزی نداشتند، اما خداوند متعال اراده كرده بود كه مسلمانان به مقابله و جنگ با مشركین بپردازند و در نتیجه با پیروزی حق بر باطل دین اسلام تثبیت شود و با شكست باطل، مخالفین پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله، خوار و ذلیل گردند.

خداوند متعال با اشاره به این نكته می‌فرماید: «و اذ یعدكم الله احدی الطائفتین انها لكم و تودون ان غیر ذات الشوكة تكون لكم ویرید الله ان یحق الحق بكلماته و یقطع دابرالكافرین، لیحق الحق و یبطل الباطل و لو كره المجرمون» (3)؛ «و هنگامی كه خداوند به شما وعده داد كه یكی از دو گروه [كاروان تجاری قریش، یا نیروهای مسلح آنان مغلوب و] نصیب شما خواهد بود و شما علاقه داشتید كه كاروان غیر مسلح نصیب شما شود، ولی خداوند اراده كرد كه حق را با كلمات خود تقویت و ریشه كافران را نابود سازد تا حق را تثبیت كرده، باطل را از میان بردارد، هرچند مجرمان نخواهند.»

از آنجایی كه خواست و اراده خداوند بالاتر از اراده مسلمانان بود، بر آن غلبه نمود و مبارزه تاریخی بین حق و باطل انجام شد. وعده‌های خداوند تحقق یافت و پیروزی نهایی از آن مسلمانان و انسانهای حقیقت جو گردید و مشركین ماجراجو و معاند در همان جنگ ریشه كن شدند.

ب. تاثیر راز و نیاز
یكی دیگر از نكاتی كه در مورد جنگ بدر از آیات الهی استفاده می‌شود تاثیر دعا و نیایشهای صادقانه در سرنوشت انسان می‌باشد. قرآن كریم با اشاره به تاثیر دعا و نتایج سودمند آن در جنگ بدر می‌فرماید: «اذ تستغیثون ربكم فاستجاب لكم انی ممدكم بالف من الملائكة مردفین و ما جعله الله الا بشری و لتطمئن به قلوبكم و ماالنصر الا من عندالله ان الله عزیز حكیم» (4)؛ « [به یاد آورید] آن زمانی را كه [از شدت ترس و ناراحتی در صحرای بدر] به پروردگارتان استغاثه می‌كردید و او دعای شما را پذیرفت [و اعلان كرد كه] من شما را با یك هزار تن از فرشتگان كه به ردیف فرود می‌آیند، یاری خواهم كرد. این كار فقط برای خوشحالی و اطمینان قلب شما بود و نصرت و یاری نیست جز از طرف خداوند و مطمئنا پروردگار متعال عزیز و حكیم است.»

مناجات و راز و نیاز پیامبر صلی الله علیه و آله در میان مسلمانان از درخشندگی خاصی برخوردار بود، آن حضرت در آن لحظات سرنوشت ساز چنین دعا می‌كرد: «اللهم انجزلی ماوعدتنی اللهم ان تهلك هذه العصابة لاتعبد فی الارض؛ پروردگارا! وعده‌ای را كه به من داده‌ای محقق كن، معبودا! اگر این گروه [مسلمانان] هلاك شوند، در روی زمین عبادت نمی‌شوی [و عبادت تو از روی زمین برچیده می‌شود].»
رسول اكرم صلی الله علیه و آله همچنان دستهای خود را باز كرد و به مناجات و استغاثه به درگاه خداوند متعال ادامه داد تا اینكه عبا از دوشش افتاد. (5)

ج. خواب آرام بخش
در آن شب بحرانی، یكی دیگر از نعمتهای خداوند متعال به اهل ایمان نعمت خواب آرام بخش بود: «اذ یغشیكم النعاس امنة منه» (6)؛ « [به یاد آورید] آن زمانی كه خواب راحتی از سوی خدا شما را فرا گرفت كه موجب [آرامش و] امنیت شما گردید.»

همچنان كه می‌دانیم تمام موجودات زنده برای بازیابی آرامش خود و تجدید قوای مادی به خواب و استراحت نیاز دارند و اگر انسان بر اثر عواملی، مثل: تغییر و تحول در محیط اطراف خود نتواند خواب راحتی داشته باشد، مطمئنا از قوای بدنی او كاسته می‌شود، قدرت تفكر تضعیف می‌شود، نشاط درونی و طراوت برونی از دست می‌رود و انسان در مقابل حوادث ناتوان و شكننده می‌گردد. بنابراین، خداوند متعال خواب آرام بخش را در شب بدر بر مسلمانان ارزانی داشت و این در حالی بود كه دشمنان اسلام در آن شب از شدت خوف، هراس، دلهره و اضطراب، خواب راحتی نداشتند.

د. ایجاد رعب در دل كافران
یكی دیگر از الطاف خداوند متعال بر اهل ایمان، ایجاد رعب و وحشت در دل كافران بود. خودباختگی، تحیر و تزلزل روحیه دشمنان اسلام، از آثار همین لطف خداوند بود. آنان چنان خود را باخته بودند كه با آن همه نیروهای مسلح و مجهز، از رویارویی و درگیری با مسلمانان سخت وحشت داشتند. این عامل نیرومند الهی، در پیروزی لشكر رسول الله صلی الله علیه و آله نقش به سزایی داشت.

خداوند متعال با اشاره به این لطف خویش به مسلمانان فرمان داد كه از فرصت به دست آمده استفاده كرده، با قاطعیت تمام ضربات اساسی بر دشمن وارد كنند: «سالقی فی قلوب الذین كفروا الرعب فاضربوا فوق الاعناق واضربوا منهم كل بنان» (7)؛ «به زودی در دلهای كافران ترس و وحشت می‌افكنم، پس ضربات خود را بر سرهای دشمن فرود آرید و همه انگشتانشان [و دستهایشان] را قطع كنید.»

این دستورات راهگشا و امیدآفرین موجب شد كه مسلمانان با كمال شجاعت و شهامت به نیروهای دشمن هجوم برده، سرنوشت جنگ را با كشته شدن قوای دلاور دشمن و اسارت عده‌ای دیگر و در نتیجه با شكست و ناكامی آنان به پایان ببرند. خداوند متعال علت شكست دشمن را به خاطر فاصله گرفتن از خداوند و رسول او می‌داند: «ذلك بانهم شاقوا الله و رسوله» (8)؛ «این [ذلت و خواری كفار] به این خاطر بود كه آنها با خدا و پیامبرش دشمنی كردند.»

جلوه‌هایی از رفتار پیامبر صلی الله علیه و آله

در سیره و سخن رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در جنگ بدر، درسهایی آموزنده وجود دارد كه چند مورد را در اینجا می‌خوانیم:

1. پیشتاز نبرد
پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله در سخت‌ترین شرایط، خود پیشتاز بود. آن حضرت فردی عافیت طلب و آسایش خواه نبود كه یارانش را در مشكلات و سختیها رها نماید و خود در كناری نشیند و فقط فرمان دهد، بلكه رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله همانند دلاوری شجاع در میدانهای نبرد نزدیك‌ترین فرد به دشمن بود. امیرمؤمنان، علی علیه السلام كه بنابه اعتراف دوست و دشمن شجاع‌ترین سردار اسلام در تمامی جنگهاست، در این مورد می‌فرماید: «كنا اذا احمر الباس اتقینا برسول الله فلم یكن احد منا اقرب الی العدو منه (9)؛ هنگامی كه [جنگ به اوج خود می‌رسید و] شعله‌های نبرد برافروخته می‌شد، ما به رسول خدا پناه می‌بردیم و هیچ كس از ما [مسلمانان] به دشمن نزدیك‌تر از آن حضرت نبود.»

علی علیه السلام در سخن دیگری به حضور پیامبر صلی الله علیه و آله در خط مقدم جبهه نبرد در جنگ بدر اشاره كرده، می‌فرماید: «لقد رایتنا یوم بدر ونحن نلوذ بالنبی صلی الله علیه و آله و هو اقربنا الی العدو و كان من اشد الناس یومئذ باسا (10)؛ اگر ما را در روز جنگ بدر می‌دیدی كه [در سخت‌ترین لحظات] به وجود گرامی رسول خدا صلی الله علیه و آله پناه می‌بردیم و او نزدیك‌ترین فرد ما به دشمن بود ودر جنگ از همه مردم شدیدتر بود.»

به این ترتیب، حضرت محمد صلی الله علیه و آله به مسلمانان و یاران خود عملا درس استقامت، مبارزه و دفاع از كیان اسلام را می‌آموخت.

2. احترام به افكار دیگران
لشكر حضرت رسول صلی الله علیه و آله به دستور حضرتش در نقطه‌ای پست و سرازیری از ناحیه بدر موضع گرفته بود و لشكر قریش در نقطه مرتفعی فرود آمده بودند، قرآن كریم به این موضع گیری متقابل اشاره می‌كند و می‌فرماید: «اذ انتم بالعدوة الدنیا و هم بالعدوة القصوی» (11)؛ «به یاد آرید آن هنگامی را كه شما در طرف پایین [بدر] و آنها در جای بلندی موضع گرفته بودند.»
حباب بن منذر یكی از سرداران اسلام كه سابقه دیرینه‌ای در جنگ و مبارزه داشت، نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمد و عرضه داشت: یا رسول الله! آیا به فرمان خداوند این نقطه را انتخاب كرده ای؟ - كه ما بدون چون و چرا از آن اطاعت كنیم - یا اینكه طبق سلیقه شخصی این ناحیه را برای نبود، مناسب تشخیص داده ای؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله پاسخ داد: از طرف خداوند دستور خاصی به من نرسیده است.

حباب گفت: به نظر من ما باید لشكر را به كنار آبی ببریم كه در نزدیكی دشمن است، سپس در كنار آن حوضی بسازیم كه برای خود و چهارپایانمان همیشه به آب دست رسی داشته باشیم. پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله فرمود: نظر خوبی است. سپس به لشكر دستور حركت داد. آنان در نزدیكی دشمن و در كنار آب فرود آمدند و در آنجا حوضی ساختند و آن را پر از آب كردند.

این طرح حباب بن منذر كه مورد پسند پیامبر صلی الله علیه و آله بود سركردگان كفار را خوش نیامد و آنان نقشه ویرانی حوض را در سر پروراندند. اسود مخزومی یكی از جنگجویان قریش كه مردی خشن، تندخو و لجباز بود با مشاهده حوض آبی كه لشكر اسلام ساخته بود، با خود عهد كرد كه: یا حوض را ویران كند یا از آن بنوشد و یا كشته شود. با همین اندیشه به سوی حوض حمله برد. سردار رشید اسلام، حضرت حمزه كه پاسداری از حوض را به عهده داشت از نزدیك شدن اسود مخزومی به آب جلوگیری كرد و در یك مبارزه قهرمانانه فرد مهاجم را هلاك نمود.

البته، پیامبر صلی الله علیه و آله و یاران آن حضرت كسی را از نزدیك شدن به آب برای رفع تشنگی مانع نمی‌شدند، اما اسود مخزومی كه به قصد ضربه به لشكر اسلام و تخریب حوض به آن نزدیك شده بود، قربانی هوسرانی و جهالت خود شد. او قصد آب خوردن نداشت، بلكه می‌خواست ضرب شستی به مسلمانان نشان دهد. این حادثه به آغاز جنگ سرعت بخشید و در تحریك لشكر قریش نقش فوق العاده‌ای داشت. (12)





[ پنجشنبه 27 مهر 1391 ] [ 02:42 ب.ظ ] [ ابراهیم اخلاقی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


تماس با ما
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

 script type='text/javascript' src='http://pichak.net/upper/jquery.min.js' >
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ
دعای عظم البلا